ဆီးရီးယားအပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို အဆုံးသတ်မည်ဟု ထရန့်ပြော

ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားနှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေး ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာစေရန် လုပ်ဆောင်နေချိန်တွင် အမေရိကန်က ဆီးရီးယားအပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို အဆုံးသတ်မည်ဟု ထရန့်က ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်း၏မိန့်ခွန်းတွင် ထရန့်သည် အနာဂါတ်မျှော်မှန်းချက်အမြင်အဖြစ် ကြွယ်ဝချမ်းသာမှု တိုးတက်မြင့်မားလာရေး၊ စီးပွားရေး သဘောတူညီချက်များရရှိရေးနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုများဆောင်ရွက်ရေးတို့ ကို အရှေ့အလယ်ပိုင်း ခေါင်းဆောင်များအား တင်ပြခဲ့သည်။

သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အမေရိကန်သည် စစ်ဒဏ်ခံနေရသည့် ဆီးရီးယားအပေါ် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများကို ရပ်ဆိုင်းထားမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် သူ့အနေနှင့် ထိုနိုင်ငံကိုကြီးပွားတိုးတက်လာရန်အခွင့်အရေးပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း အခြားနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေး ခိုင်မာစေရန် ကြိုးပမ်းနေချိန်တွင် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ ရီယတ်မြို့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

“အိုး ဒါက အိမ်ရှေ့မင်းသားအတွက် ကျွန်တော် လုပ်ပေးတာပါ” ဟု ထရန့်က ပြောသည့်အခါ ရှေ့တန်းတွင် ထိုင်နေသည့် အိမ်ရှေ့မင်းသား မိုဟာမက် ဘင်ဆာလ်မန် (Mohammed bin Salman) က သူ့ရင်ဘတ်ကိုလက်နှစ်ဖက်နှင့်သိုင်းယှက်ပြီး ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့ပါသည်။

“ ဒါဟာ သူတို့အတွက် တောက်ပဖို့ အချိန်ပါပဲ” ဟု ထရန့်က ပြောကြားခဲ့သည်။ “ ကံကောင်းပါစေ ဆီးရီးယား ငါတို့ကို သင်တို့အရင်က လုပ်ခဲ့သလိုမျိုး အရမ်းထူးခြားတဲ့ အရာတစ်ခုကို ပြလိုက်စမ်းပါ ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားမှာ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြသလိုက်ပါ ။ အိုကေ? သူတို့က ငါတို့ကို အထူးတလည် ပြသပေးပါလိမ့်မယ်။ သိပ်ကောင်းတဲ့လူတွေပါ။”

ထရန့်သည် ဆီးရီးယား၏ သမ္မတသစ်နှင့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ဆော်ဒီအာရေဗျတွင် တွေ့ဆုံမည် ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာချက်တစ်စောင်ကို သမ္မတ မိန့်ခွန်းမစတင်မီ အိမ်ဖြူတော်မှ အတည်ပြုခဲ့သည်။

၎င်း၏မိန့်ခွန်းတွင် ထရန့်သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ခေါင်းဆောင်များအား သာယာဝပြောမှု၊ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အပေးအယူများနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုများတွင် ကြီးမားသော အနာဂတ်အမြင်များကို ညွှန်ပြခဲ့ပြီး ယင်းအချက်များကို သမိုင်းဝင် သဘောထား ကွဲပြားမှုမျာ အတွက် ဖြေဆေးအဖြစ် သမ္မတက တင်ပြခဲ့ပါသည်။

၎င်း၏ ဟောပြောချက်သည် သမ္မတဟောင်း ဂျိုးဘိုင်ဒင်၏ မိန့်ခွန်းများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ပြီး ဘုရင့်နိုင်ငံတော်အား “အပယ်ခံ” နိုင်ငံအဖြစ် သမတရာထူးမထမ်းဆောင်မီက သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဘိုင်ဒင် သည် ဆော်ဒီအစိုးရကို ဝေဖန်သူ သတင်းသမား ဂျမဲလ် ခါရှိုဂီ (Jamal Khashoggi) သေဆုံးမှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွင်း ဘင်ဆာလ်မန်ကို ရင်ဆိုင်ပြီးနောက် ၎င်း၏သမ္မတသက်တမ်းအတွင်း ဆော်ဒီခေါင်းဆောင်များနှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေး ပြန်လည်ရရှိရန် ရုန်းကန်ခဲ့ရသည်။ ထရမ့်၏ ပထမသက်တမ်းအတွင်း ခါရှိုဂီသေဆုံးမှုနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာမှ ဒေါသထွက်နေသော်လည်း ဆော်ဒီနှင့်ရင်းနှီးသော ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ ပြီးအမေရိကန်ထောက်လှမ်းရေးအရာရှိများက ခါရှိုဂီ သတ်ဖြတ်မှုကို ဘင်ဆာလ်မန်က အတည်ပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။

အင်္ဂါနေ့တွင် ထရန့်သည် ဆော်ဒီနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတွင်းကိုယ်ထူကိုယ်ထ စီးပွားရေးထူထောင်မှုဖြင့် ဒေသတွင်း တိုးတက်အင်အားကြီးလာသော စံနမူနာကို အသိအမှတ်ပြုထားပြီး သူ့အား ဧည့်ခံသောအိမ်ရှင်ကို စံပြပုံစံတခုအဖြစ် ချီးကျူးခဲ့သည်။

“ ကမ္ဘာ့ဂုဏ်အရှိဆုံး၊ အချမ်းသာဆုံးနဲ့ အအောင်မြင်ဆုံးဒေသတွေထဲက ဒေသတစ်ခုအဖြစ် မြင့်တက်လာတဲ့ အကြမ်းဖက်မှုနဲ့ အစွန်းရောက်ဝါဒကို ချေမှုန်းပစ်မယ့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဒေသကို စိတ်ကူးကြည့်နေတာပါ” ဟု ထရန့်က ဆော်ဒီ-အမေရိကန် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဖိုရမ်တွင် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး ထိပ်သီးများနှင့် ဆော်ဒီခေါင်းဆောင်များ စုဝေးရာတွင် ကြေညာခဲ့သည်။ ရီယတ်ရှိ ဘုရင်အက်ဒူလာဇာစ် အင်တာနေရှင်နယ် ကွန်ဖရင့်စင်တာ (King Abdulaziz International Conference Center) တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည့် အဆိုပါပွဲကို ၎င်း၏အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ အကြံပေး အီလွန်မတ်စ်နှင့် Palantir ၊ Uber ၊ Google ၊ Amazon နှင့် အခြားကုမ္ပဏီများမှ အမှုဆောင်အရာရှိများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။

အိမ်ရှေ့မင်းသားကို တိုက်ရိုက်မိန့်ခွန်းပြောရာတွင် ထရန့် က “ မိုဟာမက်၊ ညဘက် အိပ်ကော အိပ်ရဲ့လား၊ ဒါမှမဟုတ် ‘ဒီထက် ပိုကောင်းအောင် ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ’ လို့ တွေးနေသလား၊ မအိပ်ဘဲ တွေးနေတာလား” ” ဟု မေးမြန်းခဲ့သည်။ အစောပိုင်းတွင် ခေါင်းဆောင်နှစ်ဦးက ဒေါ်လာ ၆၀၀ ဘီလီယံ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှု သဘောတူစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး ကျင်းပသည့် အခမ်းအနားများတွင် မြင့်မားသောသဘောတူညီချက်အဖြစ် မှတ်တမ်းပြုခဲ့သည်။

ထရန့်သည် သူ၏အိမ်ရှင်အား လေးလေးနက်နက် မြှောက်ပင့်ပြောဆိုခဲ့ပြီး တဖက်မှလည်း သူ့အရင်ဝါရှင်တန်ရှိ သမတဖြစ်ခဲ့သူဘိုင်ဒင်ကို ထိုးနှက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ “ ဒီလူဟာ ခေါင်းပန်းကို နိုင်အောင် မလှန်နိုင်သောသူ” ဟု ခေါ် ဆိုခဲ့ပြီး သူဟာ ဘယ်တော့မှ မင်းကို ကတိပြုထားတဲ့နယ်မြေကို ရောက်အောင်ခေါ်ဆောင်ပေးနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး” ဟု ဆိုခဲ့သည်။

သူက များပြားလှတဲ့ အမေရိကန်သမတများသည် သူတို့ကိုယ်သူတို့ “ငါတို့အလုပ်က နိုင်ငံခြားခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ စိတ်ထားတွေကို ကြည့်ရှုပြီး သူတို့အမှားလုပ်မှုတွေအတွက် တရားမျှတမှုရအောင် အမေရိကန်ရဲ့ မူဝါဒတွေကို မျှဝေပေးဖို့ကိစ္စဟာ ငါတို့ရဲ့အလုပ်ပဲဆိုတဲ့ အယူအဆကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေခဲ့ရတယ်” ဟု ပြောခဲ့သည်။

ထရန့်က အမေရိကန်မူဝါဒသည် နိုင်ငံခြားခေါင်းဆောင်များ၏ ကိုယ်ကျင့်တရားကို အကဲဖြတ်ပြီး ပညာပေးခြင်းထက် လက်တွေ့ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့်သာ တိုးတက်မှုကို တွန်းအားပေးနိုင်သည်ဟု ယူဆသည်။

သူနှင့် သူ့အစိုးရသည် အီရန်ခေါင်းဆောင်များနှင့် နျူကလီးယားအစီအစဥ်အတွက် သဘောတူညီချက်ရရှိအောင် ကြိုးစားနေသော်လည်း တဖက်တွင် ထရန့်က ဒေသတွင်းရှိ အဖျက်အင်အားစုများ အထူးသဖြင့် အရန်၏ခေါင်းဆောင်မှုအောက်တွင် မတွေးထင်နိုင်လောက်အောင် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည့် ဆီးရီးယား၊ လက်ဘနွန်၊ ဂါဇာ၊ အီရတ်၊ ယီမင်နှင့် အခြားနိုင်ငံများတွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ဆီးရီးယားအပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို ရုပ်သိမ်းရန် ထရန့်၏ ကတိပြုချက်အပေါ် လက်ခုပ်သံများ ထွက်ပေါ်လာသည်။ သို့သော် အစ္စရေးနှင့် အာရပ်နိုင်ငံများစွာတို့ကြားတွင် ထရန့်၏ ပထမဆုံးသော အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်ဖြစ်သည့် “အာဗြဟံ သဘောတူစာချုပ်တွင် ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားသည် မကြာမီ ပူးပေါင်းပါဝင်ရန် လိုလားကြောင်း” ၎င်း၏ဆန္ဒကို ထုတ်ဖော်ကြေညာသည့်အခါတွင် သမ္မတပြောဆိုချက်သည် အခန်းတွင်းမှ အသံများကို တိတ်ဆိတ်သွားစေခဲ့သည်။

“သင်ရဲ့အချိန်ကာလအတွင်းမှာ သင် လုပ်ဆောင်ပါ၊ ဒါက ကျွန်တော် လိုချင်တာပါပဲ။ အဲဒါကလည်း သင်လိုချင်တာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ထရန့်က ဆက်ပြောသည်။

ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားသည် ထိုသဘောတူညီချက်များတွင် ပါဝင်လာရန် ဝါရှင်တန်၏ သံတမန်ရေး ရည်မှန်းချက်များ၏ ခက်ခဲသော ပစ်မှတ်တစ်ခု ဖြစ်နေပြီး ဂါဇာတွင် အစ္စရေး၏ စစ်ပွဲသည် ဆော်ဒီအာရေဗျနှင့် အစ္စရေးကြား ပုံမှန်ဆက်ဆံရေး ပြန်လည် ကောင်းမွန်လာစေရန် ဘိုင်ဒင်၏ မအောင်မြင်သော ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ မကြာသေးမီလများအတွင်း ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံအတွက် ၎င်း၏ထောက်ခံမှုကို ထပ်မံအတည်ပြုခဲ့သည့် ဆော်ဒီအာရေဗျအတွက် ဟားမတ်စ်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ ပဋိပက္ခသည် ဆော်ဒီအာရေဗျအတွက် အတားအဆီးတစ်ခုအဖြစ် ရှိနေသေးသည်။

(လွတ်လပ်သည့် မီဒီယာအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေး သင်တို့အကူအညီလိုအပ်နေပါသည်။ ဤနေရာတွင် www.eraseye.com/donation နှိပ်၍ လှူဒါန်းနိုင်ပါသည်)