CNN – ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်
အမေရိကန်၏ အဓိကမဟာမိတ် နှစ်နိုင်ငံမှ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များသည် အနောက်ဘက် သို့ ပိုမိုဦးတည်လာနေသော ရုရှားနှင့် ဖြစ်ပွားလာနိုင်သည့် စစ်ပွဲကို ဟန့်တားနိုင်ရန်အတွက် ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ် အမြောက်အမြား တိုးမြှင့်သုံးစွဲမှုကို ထောက်ခံကြရန် ဥရောပ တစ်လွှားရှိ ပြည်သူများထံသို့ ရှားရှားပါးပါး လူသိရှင်ကြား ပန်ကြားချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန် လိုက်သည်။
ဂျာမနီနှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံတို့မှ အဆင့်အမြင့်ဆုံး စစ်ဘက်အရာရှိကြီးများသည် ဗြိတိန်ရှိ The Guardian နှင့် ဂျာမနီရှိ Die Welt သတင်းစာတို့တွင် ပူးတွဲဖော်ပြခဲ့သည့် ဆောင်းပါးတစ်စောင် ၌ ဥရောပနိုင်ငံများသည် ယခုအခါ ၎င်းတို့၏ လုံခြုံရေးနှင့် ပတ်သက်၍ “စိတ်မသက်သာစရာ အမှန်တရားများကို ရင်ဆိုင်ရမည်” ဖြစ်ပြီး အသုံးစရိတ်နှင့် ပတ်သက်၍ “ခက်ခဲသောရွေးချယ် မှုများ” ပြုလုပ်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။
“ယူကရိန်းမှာ နာကျင်စွာ သက်သေပြနေခဲ့သလိုပဲ မော်စကိုရဲ့ စစ်အင်အား တည်ဆောက် မှုဟာ ကျွန်တော်တို့ တိုက်ကြီးပေါ်မှာ စစ်ခင်းဖို့ ဆန္ဒရှိနေတာနဲ့ ပေါင်းစပ်လိုက်တဲ့အခါ၊ ကျွန်တော်တို့အားလုံး အထူးဂရုစိုက်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ မြင့်မားတဲ့ ဘေးအန္တရာယ်တစ်ခုကို ကိုယ်စား ပြုနေပါတယ်” ဟု ဂျာမနီ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကာစတင် ဘရူအာ (Gen. Carsten Breuer) နှင့် ဗြိတိန် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် လေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဆာ ရစ်ချက် နိုက်တန် (Air Marshal Sir Richard Knighton) တို့က ရေးသားခဲ့သည်။
“မော်စကိုရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေဟာ လက်ရှိ ပဋိပက္ခထက် ပိုပြီး ကျယ်ပြန့်ပါတယ်” ဟု ၎င်းတို့နှစ်ဦးက ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ် တိုးမြှင့်ခြင်းကြောင့် အခြားသော ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှု အစီအစဉ်များ – ဆိုလိုသည်မှာ စစ်အေးတိုက်ပွဲအပြီး ရရှိခဲ့သော “ငြိမ်းချမ်းရေး အကျိုးအမြတ် (peace dividend)” များ – ထိခိုက်နိုင်သော်လည်း ပြည်သူများအနေဖြင့် ယင်းတိုးမြှင့်မှုကို ဝိုင်းဝန်းထောက်ခံကြရမည်ဟု တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ်အတွင်း ဥရောပသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ (ဗြိတိန်သည် အဖွဲ့ဝင်မဟုတ်ပါ) သည် ၎င်းတို့၏ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်ကို နှစ်ဆတိုးမြှင့်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သော်လည်း၊ ပိုမိုသုံးစွဲရန် လိုအပ်နေသေးကြောင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များက ငြင်းခုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
“ကျွန်တော်တို့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေဟာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကာကွယ်ရေးနဲ့ လုံခြုံရေးကဏ္ဍမှာ ကြီးမားတဲ့ အပြောင်းအလဲတစ်ခု လုပ်ဖို့ လိုအပ်နေတယ်ဆိုတာ ရှင်း ပါတယ်။ လက်နက်ပြန်လည် တပ်ဆင်ခြင်းဟာ စစ်ကို လိုလားတာမဟုတ်ပါဘူး။ မိမိတို့ ပြည်သူတွေကို အကာအကွယ်ပေးဖို့နဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ထိန်းသိမ်းဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားတဲ့ နိုင်ငံတွေရဲ့ တာဝန်ယူမှုရှိတဲ့ လုပ်ရပ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ၎င်းတို့က ဆိုသည်။
ယင်းဆောင်းပါးသည် ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်ကုန်က ကျင်းပခဲ့သော မြူးနစ်လုံခြုံရေး ညီလာခံအပြီးတွင် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုညီလာခံတွင် အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး မာကိုရူဘီယိုက ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ဝါရှင်တန်၏ အကူအညီကို လုံခြုံရေး၏ ကျောရိုးအဖြစ် အားကိုးလာခဲ့သော ဥရောပအား မိမိတို့၏ ကာကွယ်ရေးအတွက် တာဝန်ယူမှု ပိုမိုယူကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
နေတိုး (NATO) ခေါင်းဆောင်များသည် ၂၀၃၅ ခုနှစ်တွင် ဂျီဒီပီ (GDP) ၏ ၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ကာကွယ်ရေးအတွက် သုံးစွဲရန် ကတိပြုထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ၏ ဆောင်းပါးတွင် မှတ်ချက်ပြုထားသည်။
“ဟန့်တားမှုစွမ်းအားကို အားကောင်းစေဖို့ အစိုးရတွေ လုပ်ဆောင်ရမယ့် ခက်ခဲတဲ့ ရွေးချယ်မှုတွေကို ပြည်သူတွေ နားလည်ရပါမယ်” ဟု ၎င်းတို့က ရေးသားခဲ့သည်။
သို့သော် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်နိုင်ငံများတွင်ပင် ဤသတင်းစကားမှာ လက်ခံရရှိရန် ခက်ခဲနိုင်ပါသည်။
YouGov သုတေသနအဖွဲ့၏ ဇန်နဝါရီလ လူထုသဘောထားစစ်တမ်းအရ ဗြိတိန်နိုင်ငံသား ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကသာ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်အတွက် အခွန်တိုးမြှင့်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြား ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုများကို လျှော့ချပြီး လက်နက်အတွက် ပိုမိုသုံးစွဲခြင်းကို ထောက်ခံ ကြသည်။
ဂျာမနီတွင်လည်း မကြာသေးမီက Politico ၏ စစ်တမ်းအရ ပြည်သူ ၂၄ ရာခိုင်နှုန်းကသာ အခြားအစီအစဉ်များ မထိခိုက်ပါက ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ် တိုးမြှင့်ခြင်းကို ထောက်ခံ ကြသည်။
သံသယရှိနေသော ထိုပြည်သူများကို စည်းရုံးနိုင်မှသာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ ချမှတ်ထား သည့် အဓိကပန်းတိုင်ဖြစ်သော ကာကွယ်ရေးအတွက် “တစ်လူမျိုးလုံး ပါဝင်သည့် ချဉ်းကပ်မှု (whole-of-society approach)” ကို အောင်မြင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
“ကာကွယ်ရေးဆိုတာ ယူနီဖောင်းဝတ်ထားတဲ့ သူတွေချည်းပဲ လုပ်ရမယ့်အရာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ တစ်ဦးချင်းစီတိုင်းရဲ့ တာဝန်ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ၎င်းတို့က ရေးသားခဲ့သည်။
ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ် တိုးမြှင့်ရန် ကတိပြုထားသည့်အပြင်၊ ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံများသည် အသင့်ဖြစ်မှုကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် ဟန့်တားမှုစွမ်းအား တိုးတက်စေရန် လက်တွေ့ကျသော ခြေလှမ်းများကို လုပ်ဆောင်နေကြောင်း၊ ဗြိတိန်က ခဲယမ်းမီးကျောက် စက်ရုံအသစ် ၆ ရုံ တည်ဆောက်နေပြီး ဂျာမနီက ၎င်း၏ အရှေ့ဘက်နယ်စပ်အနီးတွင် တပ်ဖွဲ့များကို ပြန်လည် နေရာချထားကြောင်း ၎င်းတို့က ပြောကြားခဲ့သည်။
ဗြိတိန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကလည်း “ရုရှား၏ ရန်လိုမှုကို ဟန့်တားရန်နှင့် အရေးပါသော ရေအောက် အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ကာကွယ်ရန်” အတွက် HMS Prince of Wales ဦးဆောင်သော လေယာဉ်တင်သင်္ဘော တိုက်ခိုက်ရေးအုပ်စုကို ယခုနှစ်အတွင်း မြောက်အတ္တ လန္တိတ် နှင့် အာတိတ်သမုဒ္ဒရာများသို့ စေလွှတ်မည်ဖြစ်ကြောင်း သီတင်းပတ်ကုန်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။
အဆိုပါ တိုက်ခိုက်ရေးအုပ်စုတွင် လေယာဉ်တင်သင်္ဘောအခြေစိုက် F-35 တိုက်လေယာဉ်များ ပါဝင်မည်ဖြစ်ပြီး၊ တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်အတွင်း အမေရိကန်၊ ဥရောပနှင့် ကနေဒါ တပ်ဖွဲ့များ နှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်မည်ဟု ဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
“ဒီလို စေလွှတ်မှုဟာ ဗြိတိန်ကို စစ်ပွဲအတွက် အသင့်ဖြစ်စေမှာဖြစ်ပြီး နေတိုးမှာ ကျွန်တော် တို့ရဲ့ ပါဝင်မှုကို မြှင့်တင်ပေးသလို၊ အဓိကမဟာမိတ်တွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေကို အားကောင်းစေပြီး ယူကေကို ပြည်တွင်းမှာ လုံခြုံစေကာ ပြည်ပမှာ အားကောင်းစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဂျွန်ဟီးလေ (John Healy) က ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
(ဝဲမှယာ) ဂျာမနီ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကာစတင် ဘရူအာ နှင့် ဗြိတိန် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် လေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဆာ ရစ်ချက် နိုက်တန်။ (SIPA/Getty Images)
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့က ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ မြူးနစ်မြို့တွင် ကျင်းပသည့် (၆၂) ကြိမ်မြောက် မြူးနစ်လုံခြုံရေးညီလာခံ (MSC) ၌ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကိုရူဘီယို မိန့်ခွန်းပြောကြားစဉ်။ (Thomar Kienzle/AFP/Getty Images)
