ဇန်နဝါရီလ (၁၀) ရက်။
ရွေးကောက်ခံသမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်သည် ၎င်း၏ နယူးယောက် လျှို့ဝှက်ငွေပေးချေမှုကိစ္စဖြင့် သောကြာနေ့တွင် စီရင်ချက်ချရန်အတွက် တရားရုံးချုပ်က ထောက်ခံသူ ၅ဦး၊ ကန့်ကွက်သူ ၄ ဦးဖြင့် အနိုင်ရကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
တရားရုံးချုပ်သည် ကြာသပတေးနေ့တွင် တရားစီရင်မှု ဆိုင်းငံထားရန် ထရန့်၏ အရေးပေါ် တောင်းဆိုမှုကို ပယ်ချခဲ့ပြီး ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်တွင် ဒုတိယသက်တမ်းအတွက် ကျမ်းသစ္စာ ကျိန်ဆိုခြင်းမပြုမီ ရက်အနည်းငယ်အလိုတွင် စီရင်ချက်ချရမည့်အဆင့်ကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ရှေးရိုးစွဲတရားသူကြီး ၄ ဦးဖြစ်သည့် ကလဲရင့်သောမတ်စ် (Clarence Thomas), ဆင်မြူရယ် အာလီတို (Samuel Alito), နီးလ် ဂေါဆပ်ချ် (Neil Gorsuch) နှင့် ဘရက်ကာဗင်နော့ (Brett Kavanaugh) တို့သည် ထရန့်၏တောင်းဆိုမှုကို ခွင့်ပြုထောက်ခံပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ တရားသူကြီးချုပ် ဂျွန်ရောဘတ် (John Roberts) နှင့် တရားသူကြီး အေမီ ကိုနေးဘားရက် (Amy Coney Barrett) တို့သည် ထရန့်တောင်းဆိုမှုကို ဆန့်ကျင်သည့် လစ်ဘရယ်တရားသူကြီးသုံးဦးနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး စီရင်ချက်ချရန် ၅ ဦး မဲအသာ ရှိခဲ့သည်။
ထရန့်၏တရားခွင်ကို ကြီးကြပ်သော နယူးယောက်တရားသူကြီး ဂျူအမ် မာချင် (Juan Merchan) သည် အမှုကို သောကြာနေ့နံနက်အတွက် စီရင်ချက်ချရန်အမိန့်ပေးခဲ့သော်လည်း ထရန့်သည် ဒဏ်ကြေးနှင့် ထောင်ဒဏ်ကို ကျခံရမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
စီရင်ချက်ချကြားနာမှုကို သောကြာနေ့ နံနက် ၉ နာရီ ၃၀ မိနစ်တွင် ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားပြီး ထရန့်သည် သူ၏ မာ-အေ-လာဂို (Mar-a-Lago) နေအိမ်မှ အွန်လိုင်းမှ တက်ရောက် ကြားနာ မည်ဖြစ်ကြောင်း တရားစွဲမှုများတွင် ပါဝင်သည့် အစီအစဥ်များနှင့် ရင်းနှီးသူတစ်ဦး၏ အဆိုအရ သိရသည်။
အတိုချုံးအနေနှင့် စာတမျက်နှာစာထုတ်ပြန်ချက်တွင် ထရန့် ၏စိုးရိမ်မှုအချို့ကို ကိုင်တွယ်ရာတွင် “အယူခံဝင်ခြင်းဆိုင်ရာ သာမန်လမ်းစဉ်” အတိုင်း ဆောင်ရွက်နိုင်သည်ဟု တရားရုံးက ပြောကြားခဲ့သည်။ တရားခွင်တွင် တရားရုံးအနေနှင့် ပြစ်ဒဏ် မချမှတ်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိပြီး တရားရုံးက ထရန့်၏တာဝန်ဝတ္တရားများအပေါ် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်စေနိုင်ခြင်းကြောင့်ဟုလည်း အကြောင်းပြချက်ပေးခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တရားရုံးချုပ်တွင် ရွေးကောက်ခံသမ္မတ၏ တောင်းဆိုချက်မှာ ထူးထူးခြားခြား အယူခံဝင်ခြင်းဖြစ်သည် အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ပြည်နယ်တရားရုံးများတွင် အယူခံမှုများအားလုံး ပြည့်နေပြီး မလုပ်ကိုင် မကိုင်နိုင် ဖြစ်နေမှသာ ဗဟိုတရားသူကြီးများက ဝင်ရောက်ကိုင်တွယ်ရမည် ဖြစ်သော်လည်း ပြည်နယ်တွင် ရာဇ၀တ်မှုတွင် နည်းပါးသော အခြေအနေ၌ ဗဟိုတရားရုံးမှ ပါဝင်လာခြင်းသည် ထူးခြားသည်။ စီရင်ချက်ချခြင်းအတွက် ထရန့်၏စိန်ခေါ်မှုမှာ ဆိုင်းငံ့ထားဆဲဖြစ်ပြီး မန်ဟက်တန် ခရိုင်ရှေ့နေ အယ်ဗင် ဘရက်ဂ် (Alvin Bragg) သည် တရားရုံးချုပ်တွင် စီရင်ချက်ချခြင်းကို နှောင့်နှေးရန် အရေးပေါ် တောင်းဆိုချက်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် စီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိဟု စောဒကတက် ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၆ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ စွပ်စွဲခံရသည့်ကိစ္စရပ်ကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် အတွက် ထရမ့်သည် ၎င်း၏ရှေ့နေ မိုက်ကယ်ကိုဟန် (Michael Cohen) အား အရွယ်ရောက်ပြီးသူ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် စတော်မီး ဒယ်နီရယ် (Stormy Daniels) အား တိတ်တဆိတ် ငွေပေးချေမှု ဒေါ်လာ ၁၃၀,၀၀၀ကို ပြန်လည်ပေးချေရန် မေလတွင် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ (ထရန့် ကတော့ ဤကိစ္စကို ငြင်းဆိုထားပါသည်။)
နှစ်ပတ်မပြည့်မီ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုမည့် သမ္မတသစ်သည် ၎င်း၏ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်မှုကို ဆန့်ကျင်လျက်ရှိပြီး ဇူလိုင်လတွင် ကွန်ဆာဗေးတစ် တရားရုံးချုပ်ရှိတရားသူကြီး အများစုမှ ယခင်သမ္မတဟောင်းများသည် သမတရုံးတာဝန်များကို တရားဝင် လုပ်ဆောင်ချက်များအတွက် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးပိုင်ခွင့်ရှိသည်ဟု အမိန့်ချမှတ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် သူ၏အမှုကို ဖျက်သိမ်းသင့်သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။
မန်ဟက်တန်ခရိုင် ရှေ့နေရုံးမှ တင်ပြသောအထောက်အထားများသည် ထရန့်၏ သမ္မတအဖြစ် တရားဝင်ပြုမှုနှင့်မသက်ဆိုင်ကြောင်း မာချင် (Merchan) မှ ဒီဇင်ဘာလတွင် အဆိုပါ အငြင်းပွားမှုကို ပယ်ချခဲ့သည်။
ထရန့်၏ရှေ့နေများက စီရင်ချက်ချခြင်းကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်းသည် ၎င်း၏အာဏာ ကူးပြောင်းခြင်းမှ အာရုံပြောင်းနိုင်ပြီး ထိုမှတဆင့် အမျိုးသားလုံခြုံရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်ဟု တရားရုံးချုပ်သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
“သမ္မတထရန့်သည် လက်ရှိတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးနှင့် အရေးပါသောအကျိုးစီးပွားများအတွက် မရှိမဖြစ် အရေးပါပြီး အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို နှစ်ပတ်အတွင်းရယူရန် ပြင်ဆင်နေသည့် အရေးကြီးဆုံးနှင့် အထိခိုက်မခံသည့်အလုပ်များတွင် ပါဝင်နေသည်” ဟု ၎င်းတို့က ရေးသားထားသည်။
နယူးယောက်အစိုးရရှေ့နေများသည် ကြာသပတေးနေ့တွင် ၎င်းတို့၏ တရားစွဲဆိုမှုတွင် အဆိုပါအငြင်းပွားမှုကို လှောင်ပြောင်ခဲ့သည်။
“စီရင်ချက်ချဖို့ လူထုက စိတ်ဝင်စားပါတယ်” ဟု ဘရက်ဂ် (Bragg) က တရားရုံးချုပ်သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ “တရားခံအနေနဲ့ သူဟာ ရွေးကောက်ခံ သမ္မတလောင်းအဖြစ် အလုပ်တာဝန်များကို လုပ်ဆောင်နေရတာကြောင့် တစ်နာရီထက် မကြာတဲ့ စီရင်ချက်ချတာကို အွန်လိုင်းကကနေသာ တက်ရောက်နိုင်ကြောင်း သူရဲ့တောင်းဆိုမှုအတွက် တရားခံက ဘာအထောက်အထား မှတ်တမ်းမှ မပေးနိုင်ခဲ့ပါ” ဟု ဆိုသည်။
ကြာသပတေးနေ့နောက်ဆုံးထားအယူခံတင်သွင်းမှုတွင် ထရန့်ကထိုအမှုတွင် “နိုင်ငံအတွက်အလွန်အရေးကြီးမှု” နှင့် “ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် နိုင်ငံသည် စီရင်ချက်ချမှတ်ခြင်းအား ရှေ့ဆက်လုပ်ဆောင်ခြင်းအားဖြင့် ပြန်လည်ပြင်ဆင်၍ မရနိုင်သောထိခိုက်မှုကိုကြုံရလိမ့်မည်” ဆိုခဲ့သည်။
အာလီတို၏ အကျိုးစီးပွားပဋိပက္ခ ဖြစ်စေသောဖုံးခေါ်မှု
တစ်ချိန်တည်းတွင်ပင် တရားရုံးချုပ်သည် ထရန့်နှင့် တရားရုံးချုပ်တရားသူကြီးအာလီတိုတို့၏ အယူခံမတင်သွင်းမီတွင် ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း ဖုန်းဖြင့် စကားပြောခဲ့ခြင်းကြောင့် နောက်ထပ်ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများကို ကိုယ်တွေ့ကြုံခဲ့ရသည်။
အဓိက ကွန်ဂရက်လွှတ်တော် ဒီမိုကရက်များသည် ကြာသပတေးနေ့တွင် အာလီတိုအား စီရင်ချက်ချမည့်အမှုမှ မိမိကိုယ်ကို ကယ်တင်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ နောင်တက်လာမည့် သမတကို သူ့ရုံးတွင်အလုပ်လုပ်နေသော သူ၏စာရေးဟောင်းတစ်ဦးကိစ္စကို ဆွေးနွေးရန် ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုကို ကိုးကားပြီး အာလီတိုက ပြောကြားခဲ့သည်။
ဗဟိုတရားသူကြီး အာလီတိုက ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအတွက် သမတထရန့်ကို ဖုံးခေါ်ခဲ့တယ် အဲဒီအချိန်မှာ ထရန့်ကသူ့ပုဂ္ဂိုလ်ရေး ပြဿနာကို တရားရုံးရှေ့မှာ ထင်ရှားစွာ ဖြေရှင်းနေရဖို့ အချိန်လဲဖြစ်နေတယ်၊ အလီတိုဟာ တရားရေးဌာနရဲ့ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အခြေခံလိုအပ်ချက်တွေကို နားလည်မှု လွဲနေတယ်ဆိုတာကို ရှင်းလင်းစွာ သိမြင်နိုင်ဖို့ လိုတယ်၊ ဒါမှမဟုတ် ပိုဖြစ်နိုင်တာက သူဟာတရားရေးဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်တွေအားလုံးရဲ့ အထက်မှာ သူ့ကိုယ်သူ ရှိနေတယ်လို့ ထင်နေတာလဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်ဟု မေရီလင်းအောက်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဂျေမီရတ်စ်ကင် ကိုဆိုသည်။
ဗဟိုတရားရုံးချုပ်တရားသူကြီးများထိုကျင့်ဝတ်ချိုးဖောက်မှုကို သူတို့အတွင်း အရေးယူမည် လား ဆိုသည်ကို ဆုံးဖြတ်ကြရမှာဖြစ်သော်လည်း ထိုသို့ဖြစ်လာရန်သည်အလွန်ရှားပါသည်။
ထရန့်ကို စီရင်ချက်ချခြင်းအငြင်းပွားမှုကို ၎င်းတို့၏စကားဝိုင်းတွင် မဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း အာလီတိုက ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦးသည် “ဆိုင်းငံ့ထားသည့် သို့မဟုတ် အနာဂတ်တွင် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော အခြားကိစ္စရပ်တစ်ခုခုကို တရားရုံးချုပ်ရှေ့မှောက် သို့မဟုတ် ရွေးကောက်ခံသမ္မတနှင့် ပတ်သက်သည့် အတိတ်က တရားရုံးချုပ်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို မဆွေးနွေးခဲ့ပါ” ဟု အာလီတိုက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက် တစ်ခုတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
————————————————————————-
ထရန့်၏ သူ့လူမှုကွန်ရက်တွင် ရေးသားချက်။
ဒီမတရားသဖြင့် ကျွန်တော့်အပေါ် လုပ်ဆောင်နေမှုကနေ ကုစားပေးဖို့ အားထုတ်ပြီး ဗဟိုတရားရုံးချုပ်ကနေ ဆောင်ရွက်ပေးနေတာကို လေးစားအသိအမှတ်ပြုပါတယ်။ ဒီအမှုကို ဆက်လက်စစ်ဆေးခွင့်မပြုသင့်ဘူးဆိုပြီး လက်ရှိတာဝန် ထမ်းဆောင်နေတဲ့ဗဟိုတရားသူကြီးအဖွဲ့က ချမှတ် သင့်ပါတယ်။ ဥပဒေပညာရှင်တိုင်းက ဒီကိစ္စဟာ တရားရုံးကို ရောက်လာဖို့အထိ ဘယ်တော့မှ မဖြစ်သင့်ဘူးဆိုပြီး ပြတ်ပြတ်သားသား ပြောခဲ့ပါတယ်။
ကျွန်တော်ကိုဆန့်ကျင်တရားဆွဲထားတာတွေတခုမှမရှိပါဘူး။ တစ်နည်းပြောရလျှင် တရားသူကြီးများ၏ အတုအယောင် စွဲချက်အားလုံးတွင် ကျွန်ုပ်သည် အပြစ်ကင်းပါသည်။ ဒါဟာ နိုင်ငံရေး အတိုက်အခံတဦးကို ဆန့်ကျင်ပြီးတရားစီရင်ရေးစနစ်ကို လက်နက်အဖြစ်အသုံးချတာကလွဲလို့ တခြားဘာမှ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒါကို ဥပဒေပြပွဲ (Lawfare) လို့ ခေါ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ ဒီလိုမျိုး တစ်ခါမှ မဖြစ်ဖူးသလို နောက်တစ်ခါ ထပ်မဖြစ်သင့်ပါဘူး။
ဒီနေ့အချိန်အထိ နိုင်ငံရေးနဲ့ အကျင့်ပျက်ခြစားတဲ့ တရားသူကြီးဟာ ကျွန်တော်ကို အမှုနဲ့ပတ်သက်တာတွေကို ပြင်ပမှာ မပြောရန် နှုတ်ပိတ်နေဖို့ အမိန့်ထုတ်ထားပြီး၊ အမှုရဲ့အလွန်အရေးကြီးတဲ့ကဏ္ဍတွေအကြောင်း ပြောဆိုဖို့ ကျွန်တော်ရဲ့အခြေခံလွတ်လပ်ခွင့်တွေကို ပိတ်ပင်ထားခဲ့ပါတယ်။ သမတအဖြစ် ရိုသေလေးမြတ်ထိုက်တဲ့အကြောင်းကြောင့် ကျွန်တော်ဟာ အယူခံစာ ကိုတင်သွင်းနေတာဖြစ်ပြီး ဒီအမှုမှာ အနိုင်ရမယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။
ကျွန်တော့်ကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ဖို့ ရှေးခေတ်က စုံးမတွေကို အမဲလိုက် ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်သလိုမျိုး ဆောင်ရွက်နေမှုတွေဟာ မအောင်မြင်ဘဲ ကျဆုံးနေပါပြီ။ ကျွန်တော်တို့ညီညွတ်ရေးကို ဘယ်လိုမှ လမ်းကြောင်းလွှဲလို့ မရနိုင်ပါဘူး။ ဒါ့အပြင် အမေရိကန်ဟာ ပြန်လည်ပြီး ကြီးမြတ်လာဖို့ ဆောင်ရွက်ကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
