CNN- ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၈ရက်
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက် ၂၅ (25th Amendment) နှင့်ပတ်သက်သည့် ပြောဆိုမှု များ ပြန်လည်ထွက်ပေါ်လာပြန်သည်။ မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် သမ္မတကို ရာထူးမှဖယ်ရှားသည့် ဤနည်းလမ်းကို အသုံးပြုရန် ဥပဒေပြုအမတ်များက အကြိမ်ကြိမ် အရိပ်အမြွက် ပြောဆိုခဲ့ဖူးသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၆ ရက် လွှတ်တော်အဆောက်အအုံ တိုက်ခိုက် ခံရမှုအပြီးတွင် ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ အစိုးရ အဖွဲ့ဝင်များသည် ဤနည်းလမ်းကို အသုံးပြုရန် အစပိုင်းတွင် လူအများ ထင်မှတ် ထားသည် ထက် ပိုမိုလေးလေးနက်နက် ဆွေးနွေးခဲ့ကြပုံရသည်။
ထရမ့်ကို ရာထူးမှ အောင်မြင်စွာ ဖယ်ရှားနိုင်ရန်အတွက် ၎င်း၏ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်အများစုနှင့် ဒုတိယသမ္မတတို့၏ ထောက်ခံမှု လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။ လောလောဆယ်တွင် အစိုးရအဖွဲ့ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ ထိုသို့လုပ်ဆောင်ရန် စဉ်းစားနေသည့် အရိပ်အယောင်မရှိ သလို၊ ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ် (JD Vance) ကလည်း သဘောတူမည့်အခြေအနေ မရှိပေ။
သို့သော်လည်း အီရန်ဘက်က သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် မရယူပါက “ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ရပ်လုံး ယနေ့ညတွင် ပျက်သုဉ်းသွားလိမ့်မည်” ဟူသော အင်္ဂါနေ့နံနက်က ထရမ့်၏ မှတ်ချက်စကား ကြောင့် — အဖွဲ့အစည်းပေါင်းစုံမှ အသံအမျိုးမျိုး ထွက်ပေါ်လာကာ — အဆိုပါ ပြင်ဆင်ချက် ကို ကျင့်သုံးရန် တောင်းဆိုမှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
အီရန်အတွက် သတ်မှတ်ထားသည့် ည ၈ နာရီ နောက်ဆုံးအချိန် မတိုင်မီ နှစ်နာရီအလိုတွင် ထရမ့်က တီဟီရန်အနေဖြင့် ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ကို ဖွင့်ပေးရန် ဟူသော ကတိကဝတ်ဖြင့် နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို သဘောတူညီခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
ဒီမိုကရက်တစ် ဥပဒေပြုအမတ်များနှင့် လက်ယာယိမ်း ပြောဆိုသူများသည် အီရန်စစ်ပွဲတွင် သမ္မတအနေဖြင့် မည်မျှအထိ လွန်လွန်ကဲကဲ လုပ်ဆောင်တော့မည်နည်းဆိုသည်ကို ပြီးခဲ့သည့် ၂၄ နာရီအတွင်း စိုးရိမ်တကြီး ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများနှင့် အခြားသော အရပ်ဘက် အခြေခံအဆောက်အအုံများကို တိုက်ခိုက်မည်ဟူသော ၎င်း၏ ခြိမ်းခြောက်မှုများကို စစ်ရာဇဝတ်မှုများအဖြစ် ရှုတ်ချခြင်း ခံခဲ့ရပြီး၊ အချို့ကမူ အစိုးရအဖွဲ့၏ ခြိမ်းခြောက်မှုများသည် နျူကလီးယားလက်နက် အသုံးပြုနိုင်ခြေကို ရည်ညွှန်းနေသည်ဟု စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည် (အိမ်ဖြူတော်ကမူ ထိုသို့စဉ်းစားခြင်း မရှိကြောင်း ငြင်းဆိုထားသည်)။
အဆိုပါ ပြင်ဆင်ချက်ကို ကျင့်သုံးရန် အဓိက တောင်းဆိုနေသူများမှာ ဒီမိုကရက်များဖြစ်ပြီး လူပေါင်း ဒါဇင်နှင့်ချီ၍ ရှိနေသည်။ ၎င်းတို့ထဲတွင် အနာဂတ်တွင် သမ္မတလောင်း ဖြစ်လာ နိုင်ဖွယ် ရှိသည့် အီလီနွိုက်ပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဂျေဘီ ပရစ်ဇ်ကာ (J.B. Pritzker) ကဲ့သို့ ပုဂ္ဂိုလ်များလည်း ပါဝင်သည်။ (အမှန်စင်စစ် ၎င်းတို့တွင် လောလောဆယ်၌ ရာထူးမှ ဖယ်ရှားရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို စတင်ရန် လုပ်ပိုင်ခွင့် လုံးဝမရှိသလောက်ပင် ဖြစ်သည်။)
သို့သော်လည်း မှတ်သားစရာကောင်းသည်မှာ အချို့သော ကွန်ဆာဗေးတစ်ဝါဒီများနှင့် မကြာသေးမီက ထရမ့်၏ မဟာမိတ်ဖြစ်ခဲ့သူများပါ ဤတောင်းဆိုမှုတွင် ပါဝင်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
“သူ့ကို ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဆင်ချက် ၂၅ နဲ့ ဘယ်လို ဖယ်ရှားကြမလဲ” ဟု လှို့ဝှက်ပူးပေါင်းကြံစည်မှု သီအိုရီ သမား အဲလက်စ် ဂျုန်းစ် (conspiracy theorist Alex Jones) က တနင်္လာနေ့ အစီအစဉ်တွင် ၎င်း၏ ဧည့်သည်ကို မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။
အင်္ဂါနေ့နံနက်ပိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ၊ ဤခြေလှမ်းကို ထောက်ခံသည့် လက်ယာယိမ်း သမားများထဲတွင် အစွန်းရောက် သြဇာရှိသူများမှသည် ထရမ့်လက်ထက် အိမ်ဖြူတော် အရာရှိဟောင်း အန်သိုနီ စကာရာမူချီ (Anthony Scaramucci) နှင့် ထရမ့်ကို ဆန့်ကျင်သူ အလယ်အလတ်သမားတဦးဖြစ်သည့် (Never Trumpers) အထိ ပါဝင်လာခဲ့သည်။
“ပြင်ဆင်ချက် ၂၅!!!” ဟု ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ် ရီပတ်ဘလစ်ကန် လွှတ်တော်အမတ်ဟောင်း မာဂျိုရီ တေလာ ဂရင်း (Marjorie Taylor Greene) က အီရန်နိုင်ငံ ပျက်သုဉ်းသွားတော့မည် ဟူသော ထရမ့်၏ ပို့စ်တင်ပြီး တစ်နာရီခန့်အကြာတွင် X (ယခင် Twitter) ၌ ရေးသားခဲ့သည်။ သူမက ယင်းကို “ မကောင်းဆိုးဝါးဆန်ပြီး ရူးသွပ်မှု” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်မှ ဒီမိုကရက်အချို့က ဂရင်း၏ စကားများကို ပြန်လည်မျှဝေခဲ့ကြသည်။
“ပြင်ဆင်ချက် ၂၅ ကို ကျင့်သုံးဖို့ လိုအပ်နေပြီ” ဟု လက်ယာယိမ်း ပေါ့ကတ်စ်ထုတ်လွှင့်သူ ကန်းဒေ့စ် အိုဝင်စ် (Candace Owens) ကလည်း ထိုနေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် ထပ်မံပြောဆိုခဲ့သည်။
ထရမ့်၏ ပထမသက်တမ်းအတွင်း ဆက်သွယ်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် ခေတ္တ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ စကာရာမူချီက ထရမ့်ကို ရာထူးမှ ဖယ်ရှားရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး ထရမ့်သည် နျူကလီးယားစစ်ပွဲ ဆင်နွှဲရန် ခြိမ်းခြောက်နေသည်ဟု ဆိုသည်။
“သတိထားကြပါ – သူက နျူကလီးယား တိုက်ခိုက်မှုလုပ်ဖို့ တောင်းဆိုနေတာ။ သူ့ကို ချက်ချင်း ရာထူးက ဖယ်ရှားဖို့ ကြိုးစားကြပါ” ဟု စကာရာမူချီက ပြောကြားခဲ့သည်။
အင်္ဂါနေ့နံနက်ပိုင်းတွင် ထရမ့်က နျူကလီးယား တိုက်ခိုက်မှုကို အမိန့်ပေးနိုင်သည်ဟု ဗန့်စ်က အရိပ်အမြွက် ပြောကြားခဲ့ကြောင်း အွန်လိုင်းတွင် ထွက်ပေါ်လာချိန်၌ အိမ်ဖြူတော်ကမူ ၎င်းသည် ထိုကဲ့သို့ ပြောဆိုခြင်း မဟုတ်ကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
ဒုတိယသမ္မတက “ကျွန်တော်တို့မှာ အသုံးမပြုရသေးတဲ့ လက်နက်ကိရိယာတွေ (tools in our toolkit) အများကြီး ရှိပါသေးတယ်” ဟုသာ ပြောဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
New York Times ပင်တိုင်ဆောင်းပါးရှင် ဒေးဗစ် ဖရန့်ချ် (David French) ကဲ့သို့ ထရမ့်ကို အစဉ်တစိုက် ဆန့်ကျင်သည့် ကွန်ဆာဗေးတစ်အချို့ကလည်း ပြင်ဆင်ချက် ၂၅ အတွက် တောင်းဆိုနေကြသည်။
“ဒါက ပြင်ဆင်ချက် ၂၅ ကို သုံးရမယ့် အခြေအနေမျိုးဆိုတာ သိသာနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူတွေက ထုံထိုင်းနေကြလို့ ဒါကို မမြင်နိုင်ကြတော့တာ” ဟု ဖရန့်ချ်က ပြောသည်။
အချို့ကမူ ထိုမျှအထိ မပြောသော်လည်း ထရမ့်၏ ရည်ရွယ်ချက်များအပေါ် စိုးရိမ်မှု အသစ်များ စတင်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
၎င်းတို့ထဲတွင် ထရမ့်၏ မဟာမိတ်ဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်သူ တပ်ကာ ကာလ်ဆင် (Tucker Carlson) လည်း ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် တနင်္လာနေ့ အစီအစဉ်တွင် ထရမ့်ကို ယခင်ကနှင့် မတူအောင် ဝေဖန်ခဲ့သည်။ Fox News တင်ဆက်သူဟောင်းဖြစ်သူ ကာလ်ဆင်က ထရမ့်သည် အီရန်ရှိ အခြေခံအဆောက်အအုံများကို တိုက်ခိုက်ပြီး လူအမြောက်အမြား သေကျေစေမည့် “ စစ်ရာဇဝတ်မှု၊ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှု” ကို ကျူးလွန်ရန် ခြိမ်းခြောက်နေသည် ဟု ပြောဆိုခဲ့ပြီး ထရမ့်သည် ခရစ်တော်ကို ဆန့်ကျင်သူ (antichrist) ဖြစ်နိုင်သည်ဟုပင် အရိပ်အမြွက် ပြောဆိုသွားခဲ့သည်။
ထို့အပြင် အင်္ဂါနေ့၌ပင် ကွန်ဂရက်တွင် ထရမ့်၏ သစ္စာရှိ မဟာမိတ်ဖြစ်ခဲ့သူ ဝစ္စကွန်းဆင် ပြည်နယ်မှ ရီပတ်ဘလစ်ကန် အထက်လွှတ်တော်အမတ် ရွန် ဂျွန်ဆင် (Ron Johnson) က Wall Street Journal သို့ ပြောကြားရာတွင် အခြေခံအဆောက်အအုံကဲ့သို့သော “ အရပ်ဘက် ပစ်မှတ်တွေကို တိုက်ခိုက်မယ်ဆိုရင် ထရမ့်ကို ကျွန်တော် ထောက်ခံတော့မှာ မဟုတ်ဘူး” ဟု ဆိုသည်။ ဂျွန်ဆင်က ထိုသို့သော တိုက်ခိုက်မှုများသည် အမှန်တကယ်ပင် တရားမဝင်ကြောင်း အရိပ်အမြွက် ပြသခဲ့သည်။
ဤအချက်များက ပြင်ဆင်ချက် ၂၅ ကို ချက်ချင်း ကျင့်သုံးတော့မည်ဟု မဆိုလိုပါ။ ဤပြင်ဆင်ချက်ကို ကျင့်သုံးရန်မှာ ခက်ခဲလှပြီး ထရမ့်နှင့် အနီးကပ်ဆုံးသူများက ၎င်းသည် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် မသင့်တော်တော့ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ရန်နှင့် ၎င်း၏ ဆန္ဒကို ဆန့်ကျင်၍ ရာထူးမှ ဖယ်ရှားရန် ရွေးချယ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဗန့်စ်သည် အင်္ဂါနေ့တွင် ဟန်ဂေရီနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေပြီး သမ္မတက နိုင်ငံရေး လူထုစည်းဝေးပွဲတစ်ခုတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားနိုင်ရန် ၎င်းက ဖုန်းဖြင့် ချိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ယခင်က ထရမ့်၏ မဟာမိတ်ဖြစ်ခဲ့သူများနှင့် ဒီမိုကရက်များထံမှ ထွက်ပေါ် လာသည့် ဤကဲ့သို့သော ကန့်ကွက်မှုများသည် အရေးပါသည့် လက္ခဏာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ထရမ့်အနေဖြင့် စစ်ပွဲအတွင်း နောက်ထပ်လုပ်ဆောင်မည့် ခြေလှမ်းများကို ဂရုတစိုက် စဉ်းစားသင့်သည်ဟု ၎င်းတို့က သတိပေးနေပုံရသည်။
လက်ရှိ အခြေအနေကို ပြန်လည်သုံးသပ်ကြည့်ရန်လည်း ထိုက်တန်ပါသည်။
ထရမ့်၏ ပထမသက်တမ်းအတွင်း ဤကိစ္စ ပေါ်ပေါက်လာစဉ်က ဒီမိုကရက်များကသာ အဓိက ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ ဇန်နဝါရီ ၆ ရက်နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်း၏ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်အချို့ စဉ်းစားခဲ့ကြစဉ်ကလည်း တိတ်တဆိတ်သာ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့ မည်မျှအထိ လေးလေးနက်နက် စဉ်းစားခဲ့သည်ကို လူအများက နောက်ပိုင်းကျမှသာ သိရှိခဲ့ရသည်။
ယနေ့တွင်မူ၊ မကြာသေးမီက ထရမ့်၏ မဟာမိတ်ဖြစ်ခဲ့သူ အချို့ပင်လျှင် ၎င်းလုပ်ဆောင်မည့် အရာများကို အလွန်အမင်း ကြောက်လန့်နေကြသဖြင့် ၎င်းကို ရာထူးမှ ဖယ်ရှားရန် လူသိရှင်ကြား တောင်းဆိုလာကြပြီ ဖြစ်သည်။
တနင်္လာနေ့တွင် ကျင်းပသည့် အိမ်ဖြူတော် အီစတာဥပဒေပွဲတော် (White House Easter Egg Roll) ကာလအတွင်း သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က တောင်ဘက်မျက်နှာစာမြက်ခင်းပြင်တွင် သတင်းထောက်များနှင့် စကားပြောဆိုနေစဉ်။
(ဓာတ်ပုံ – Tom Williams/CQ-Roll Call, Inc./Getty Images)
