CNN – ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၀ ရက်
အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ (Revolutionary Guards) က ဒေသတွင်းရှိ အမေရိကန် အခြေစိုက်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန်ဘက်ကမူ ရဟတ်ယာဉ်တစ်စင်း ပစ်ချခံရမှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ၎င်းတို့အစောပိုင်းက ပြုလုပ် ခဲ့သော တိုက်ခိုက်မှုများ ပြီးဆုံးသွားပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း အစ္စရေးအပေါ် အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများသည် ဆယ်စုနှစ်များစွာ ကြာအောင် အဓိကအားဖြင့် လက်ဝေခံအုပ်စုများ၊ လျှို့ဝှက်စစ်ဆင်ရေးများနှင့် ဂရုတစိုက် တွက်ချက်ထားသော လက်တုံ့ပြန်မှုများမှတစ်ဆင့် ဆင်နွှဲခဲ့သည့် ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှု၏ နယ်နိမိတ်များကို ပြန်လည်သတ်မှတ်ရန် အပြင်းထန်ဆုံး ကြိုးပမ်းမှုအချို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။
လက်ဘနွန်နိုင်ငံအတွင်း တိုက်ခိုက်ခံရမှုများကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အစ္စရေးကို ပစ်မှတ် ထားခြင်းအားဖြင့် တဟီရန် (Tehran) သည် ၎င်းတို့၏ အနီရောက်စည်းများ (Red lines) မှာ ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်နယ်စပ်များတွင်သာ ရပ်တန့်မနေတော့ကြောင်းနှင့် ၎င်းတို့၏ ခေါင်းဆောင် များသည် ပိုမိုကြီးမားသော စွန့်စားမှုများကို ရင်ဆိုင်ရန် အသင့်ရှိနေကြောင်း အရိပ်အမြွက် ပြသလိုက်ခြင်း ဖြစ်ပုံရသည်။
ဤလှုပ်ရှားမှုသည် တဟီရန်တွင် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အပြောင်းအလဲတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်နေသည် ကို ဖော်ပြနေပြီး၊ ထိုနေရာတွင် မျိုးဆက်သစ် ခေါင်းဆောင်များသည် အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတ နိုင်ငံတော်၏ ရန်သူများအပေါ် ကျင့်သုံးခဲ့သည့် ရေရှည်မဟာဗျူဟာဖြစ်သော သတိကြီးစွာ ဖြင့် တုံ့ပြန်သည့် ချဉ်းကပ်မှုကို တဖြည်းဖြည်း စွန့်လွှတ်လာကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ဟန့်တားမှု နှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် စိတ်ရှည်မှုတို့ကို အဓိကအားထားမည့်အစား၊ ယခုအခါ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဖြစ်ရပ်များကို ပုံဖော်ရန်အတွက် စွန့်စားမှုများ ပြုလုပ်ရန်နှင့် အီရန်၏ စစ်ရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် ဒေသတွင်း သြဇာအာဏာများကို အသုံးချရန် ပိုမိုဆန္ဒရှိပုံရသည်။
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်ကထိုတူညီသော အီရန်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းကို “ ပို၍ ဆင်ခြင်တုံ တရားရှိသူများ” နှင့် “ အတော်လေး ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သူများ” ဟု ခေါ်ဆို ခဲ့သည်။
အီရန်သည် အမေရိကန်-အစ္စရေး မဟာမိတ်အဖွဲ့ကို စမ်းသပ်နေပြီး ပဋိပက္ခ၏ နောက်ဆုံး ရလဒ်နှင့် ပတ်သက်၍ ၎င်းနှစ်နိုင်ငံအကြား တိုးပွားလာသော သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို အခွင့်ကောင်းယူနေပုံလည်း ရသည်။ ထရန့်သည် ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်များအတွင်း အစ္စရေး ဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟုနှင့် အကြိမ်ကြိမ် လူသိရှင်ကြား သဘောထား ကွဲလွဲခဲ့ပြီး တဟီရန်နှင့် သံတမန်ရေးရာ သဘောတူညီချက်တစ်ခု ရရှိရန် လက်တစ်ကမ်းအကွာတွင် ရှိနေကြောင်းနှင့် အစ္စရေးအနေဖြင့် ယင်းကို လက်ခံရန်မှတစ်ပါး “ အခြားရွေးချယ်စရာ ရှိလိမ့်မည်မဟုတ်” ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။
အီရန်သည် အစ္စရေး၏ စစ်ရေးအရ လွတ်လပ်စွာ လှုပ်ရှားခွင့်ကို ပံ့ပိုးပေးရန် သို့မဟုတ် တဟီရန်နှင့် သံတမန်ရေးရာ လမ်းကြောင်းကို ထိန်းသိမ်းရန်ဟူသော ရွေးချယ်မှုနှစ်ခုကြားတွင် ဝါရှင်တန်ကို ရွေးချယ်ခိုင်းရန် အောင်မြင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့က အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများအပြီး ဝက်စ်ဘန့်ခ် (West Bank) ဒေသ၊ ဂျေရီခို (Jericho) မြို့ ဆင်ခြေဖုံးတွင် မြေကြီးထဲသို့ တစ်ဝက်ခန့် နစ်ဝင်နေသော ကျဆင်းလာသည့် ရော့ကက်ဒုံးကျည်တစ်စင်းကို အမျိုးသားတစ်ဦးက စစ်ဆေးနေစဉ်။ (ဓာတ်ပုံ – Ahmad Gharabli/AFP/Getty Images)
